محمد الريشهري
58
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
پيامبر خدا ، كه خود اسوه اخلاق است ، اين حقيقت را بيان فرمود كه براى " تتميم اخلاق " ، فرمان بعثت يافته است . « 1 » بدين سان ، حكمتهاى آن بزرگوار در باب اخلاق ، حُسن خلق و . . . شنيدنى است . فصل هفتم ، درباره " حُسن خُلق " است ، با عناوينى چون : تفسير حُسن خُلق ، بركات حُسن خُلق و اين كه حُسن خُلق ، باعث زينت دلهاست و در آخر ، زشتىها و ضررهاى سوء خُلق ، بيان شده است . در فصل هشتم ، از " حقگرايى " و نقش آن در خودسازى سخن به ميان آمدهاست . در فصل نهم ، احاديث نبوى مرتبط با " ادب ( تربيت ) " آمده است . ترغيب به ادب ، نيكوترين ادبها ، عوامل شكلگيرى " ادب " ، آثار ادب ، چگونگى و روشهاى تأديب و به دنبال آن ، آفات تأديب آمده است . در فصل دهم ، از " عدل " سخن رفته است و اين كه عادل كيست و عادلترين كسان ، كياناند . " مواسات " ، در فصل يازدهم پس از عدلْ آمده است با گونههاى مختلف آن و آن گاه ، در فصل دوازدهم از " ايثار " سخن رفته است و ارج و عظمت آن و الگوهاى والاى ايثار ، يعنى اهل بيت عليهم السلام ، و آن گاه تفسير آيه نهم سوره حشر و تحليلى از وجوه مختلفى كه مفسّران ، ذيل اين آيه آوردهاند و بررسى و نقد اسانيد وجوه مختلف در تفسير اين آيه . موضوع " امانت " و جايگاه بلند آن در تعامل انسانها و آثار امانت در زندگانى انسان ، موضوع فصل سيزدهم است و در فصل چهاردهم از " محاسبه " سخن رفته است ، با تأكيد بر اهمّيت " محاسبه نفس " . آن گاه در فصل پانزدهم " نيكى و نيكوكارى " مطرح شده است و جايگاه والاى احسان كردن به ديگران در زندگى ، و اين كه با احسان ، دلها تسخير مىشود و گستره آن تا جايى است كه انسان بايد
--> ( 1 ) ر . ك : حكمتنامه پيامبر اعظم صلى اللّه عليه و آله : ج 2 ص 100 ح 938 .